เมิ่งจื่อ (13)

 ยามยาก เฝ้ารักษาคุณความดีเฉพาะตน เมื่อบรรลุผล อย่าหลงลืมส่งผ่านความดีงามสู่แผ่นดิน (คัดจากบทจิ้นซิน – เมิ่งจื่อ)
       
       穷则独善其身，达则兼善天下。《尽心上》

เมิ่งจื่อ (14)

 เมิ่งจื่อกล่าวว่า “หากผู้เป็นที่รัก ไม่ต้องการเข้าใกล้ชิดสนิทสนม ให้ถามถึงความเมตตาการุณย์แห่งจิตตน หากไม่อาจปกครองคน ให้ทบทวนตนถึงสติปัญญาความสามารถ(ความรอบรู้และประสบการณ์) หากปฏิบัติต่อผู้อื่นด้วยมารยาท แต่ไร้ผู้คนใส่ใจ ให้ใคร่ครวญท่าทีแห่งความเคารพนั้น การย์ใดที่ไม่บรรลุผลดังคาดหวังไว้ ให้ย้อนทวนถามไถ่ตนเองก่อนเสมอ ต่อเมื่อแก้ไขปรับปรุงตนได้ดังนี้แล้ว การณ์ใดในแผ่นดินย่อมเป็นได้ดังต้องการ ” (คัดจากบทหลีโหลว – เมิ่งจื่อ)
       
       孟子曰：“爱人不亲，反其仁；治人不治，反其智；礼人不答，反其敬。行有不得者皆反求诸己，其身正而天下归之。—— 《离 娄 上》

เมิ่งจื่อ(15)

น้ำใสล้างพู่ประดับหมวก น้ำขุ่นล้างเท้า                เมิ่งจื่อกล่าวว่า “กับคนที่ไร้ซึ่งเมตตาธรรม ยังจะสามารถปรึกษาหารือสิ่งใดได้? พวกเขาไม่ใส่ใจใยดีต่อความปลอดภัยของผู้อื่น ทั้งยังแสวงหาผลประโยชน์ท่ามกลางความพินาศของผู้อื่น เห็นความเสียหายล่มจมของประเทศชาติครอบครัวเป็นเพียงความตื่นเต้นเร้าใจ หากยังสามารถปรึกษาเจรจากับพวกเขา หรือยังจะมีเรื่องราวของประเทศชาติที่ล่มสลายอยู่อีกเล่า? เมื่อกาลกระโน้น มีเด็กน้อยคนหนึ่งร้องว่า “สายน้ำชางล่างช่างสวยงามสดใสนัก สามารถล้างพู่ประดับบนหมวกฉัน สายน้ำชางล่างช่างยามเจ้าขุ่นนัก เจ้าสามารถ(นำมา)ล้างเท้าข้าได้” ขงจื่อพอได้ฟัง กล่าวว่า “ศิษย์ทั้งหลาย จงฟังให้ดีเถิด น้ำใสใช้ล้างพู่ประดับหมวก น้ำขุ่นใช้ล้างเท้า ทั้งหมดล้วนขึ้นอยู่กับน้ำนั้นเองทั้งสิ้น”                ดังนั้นเอง หากคนผู้หนึ่งประพฤติตนให้เป็นที่น่าอัปยศอดสูแล้ว ผู้อื่นย่อมถือเป็นเหตุให้เหยียดหยามเขา ครอบครัวหนึ่งอันจะพังพิณลงก็ด้วยมีเหตุจากภายใน ผู้อื่นจึงฉวยเหตุทำลายล้างลง ประเทศชาติหนึ่งย่อมต้องมีเหตุให้ผู้อื่นบุกเข้าทำลายล้างได้ ดังบันทึกบทหนึ่งของซ่างซู กล่าวไว้ว่า “เภทภัยร่วงหล่นจากฟ้ายังสามารถหลีกลี้หนีห่าง แต่บาปกรรมความชั่วอันตนเองก่อขึ้นนั้นไม่อาจหลีกพ้นได้”                (คัดจากบทหลีโหลว – เมิ่งจื่อ)

อธิบายเพิ่มเติม                คุณประโยชน์ของน้ำสามารถใช้กับสิ่งสูงและต่ำ (พู่ประดับหมวก และเท้า) เนื่องเพราะน้ำมีใสมีขุ่น มนุษย์เราก็มีดีเลว เป็นที่เคารพนับถือหรือดูถูกเหยียดหยาม ทั้งหมดนี้ก็ไม่ไช่เป็นเพราะตัวเองหรอกหรือ?                ทั้งกับตัวเอง ครอบครัวหรือชาติบ้านเมืองต่างก็เป็นเช่นนี้เอง        คนเราเพราะไม่เคารพนับถือในตัวเอง คนอื่นจึงกล้าดูแคลน ครอบครัวไม่รักใคร่ปรองดองกัน บุคคลที่สามจึงสามารถแทรกตัวเข้ามา บ้านเมืองวุ่นวายแตกแยก ศัตรูจากภายนอกจึงฉวยโอกาสรุกล้ำอธิปไตย ทั้งหมดนี้ล้วนมีตัวอย่างให้เห็นมากมายแล้วนัก ดังคำกล่าวที่ว่า “ป้อมปราการอันแข็งแกร่งยังถูกจู่โจมให้แตกทำลายได้ง่ายจากภายใน”                ดังนั้น คนเราจึงควรเคารพนับถือตัวเอง ครอบครัวสามัคคีปรองดองกัน ประเทศชาติเข้มแข็งยืนหยัดได้ด้วยตนเอง ความดีเลวสำเร็จหรือล้มเหลวล้วนแต่เกิดแต่ตนเองทั้งสิ้น ด้วยตนคือที่พึ่งแห่งตน                เรียบเรียงจาก http://www.sinology.cn/main/book/sswj/   นฒ3Page:1 [2] [3] Next