|
|
|
You are here: Home>>สีสันชีวิต>>ความสุข>>Details |
|
จิต : ปริศนาที่ใฝ่หาปรัศนี? /นาคราช แผลงฤทธิ์ |
|
Last
update:2006-03-22 Source :Blog |
 |
ผมว่าโลกใบใหญ่ใบนี้มีความมหัศจรรย์พันลึกให้ศึกษา มากเสียจนว่าถ้ามีอายุยาวยืนถึงหมื่นปี ก็ยากที่จะศึกษาได้เจนจบครบครัน สิ่งอัศจรรย์ใกล้เราแท้ๆ แค่เอื้อมมิถึงเงื้อมมือ เรายังมึนตื้อค้นหาเจียนว่าอยู่ไกลออกไปราวเก้าพันปีแสง หรือดำแอ้งแม้งสับสนใต้ก้นมหาสมุทร
ร่างกายมนุษย์กับดวงจิตคือความพิศวงเหลือเชื่อสิ้นดี ตราบเท่าที่มนุษย์ยังคงสภาพตามความเป็นคน เบื้องต้นต้องสาธยายถึงร่างกายก่อน ไม่ว่าความซับซ้อนทางเรือนร่างหรือระบบทั้งมวล ทุกส่วนมีสภาวะสมดุลหนุนรับปรับแปร แม้แต่ช่วงพักผ่อนนอนหลับ หากเปรียบเทียบกับจักรวาลอันไพศาล ร่างเรือนก็เหมือนๆ กัน มีแรงผลักดัน-โน้มถ่วงทุกช่วงตอนของการโคจรเคลื่อนที่
ตั้งแต่ขวบปีซึ่งอยู่ในวัยเยาว์ ผมเฝ้ามองอวัยวะของตัวเองแบบคร่ำเคร่ง (ประสาเด็ก) ว่าทำไมจึงใหญ่เล็กไม่เท่ากัน เช่น ฟันซี่บนและพลพรรคฟันซี่ล่าง หรืออวัยวะข้างซ้าย บางฝ่ายบางช่องก็ใช้คล่องกว่าข้างขวาเสียอีก หรือซีกขวาบางคราก็คล่องจนล้นพิกัด ตลอดจนการจัดการขั้นพื้นฐานเพื่อสร้างเนื้อเยื่อ ซ่อมแซม แต่งแต้มส่วนชำรุดทรุดโทรม
การโหมใช้บางอวัยวะกระทั่งเสียสมดุลสูญกำลังหรือมิระวังดูแล ฯลฯ เหล่านี้มีแต่เสียหายทำร้ายตัวเรา หากเฝ้าใส่ใจเรียนรู้อย่างผู้มีสติพินิจ ชีวิตใต้ความเจ็บป่วยจะไม่ต้องส่งส่วย บรรณาการแก่มารโรคาพยาธิเลย...เคยล้อเลียนเด็กตาเข ด้วยการทำตาเหล่ใส่เขา เรียกว่าเจอเจ้าหมอนี่ทีไรเป็นได้เรื่อง เขาดูขัดเคืองขมขื่น ผมกลับยิ้มระรื่นระริก อีกไม่นานนักมีคนทักผมว่า ตาส่อน (หย่อนกว่าตาเหล่หน่อยหนึ่ง) ผมจึงคิดได้ทันทีว่าบาปเคราะห์มีจริงแท้ ตั้งแต่นั้นมาดวงตาก็บรรลุเห็นความเป็นตัวเขาตัวเราทันใด พร้อมเต็มใจช่วยเหลือเกื้อกูลผู้สูญเสียอวัยวะด้วยประการทั้งปวง
อีกช่วงเมื่อคลุกคลีตีโมงกับมิตรสนิทสนม สังคมผู้ชายฉกรรจ์ย่อมล้อมรอบควันบุหรี่เติมดีกรีชีวาจากสุราเมรัย และไม่อาทรถึงสุขภาพ ชีวิตฉาบฉวยรุ่มรวยความประมาทนั้น ส่งผลในบั้นปลาย ถ้าไม่ตายก็เดี้ยง การสุ่มเสี่ยงเหล่านี้ กระชากวิญญาณเพื่อนที่รักเหมือนหักดิบ ทั้งที่เขาน่าอยู่ต่อได้อีกหลายสิบปี กว่าสิบรายตายเพราะบุหรี่ (มะเร็งปอดยอดฮิต ตามติดด้วยถุงลมโป่งพอง, ภูมิของอวัยวะภายในล้มเหลว) ที่ตายเร็วกว่าและน่าจะมากจนกระทั่งยึดบัลลังก์แชมเปี้ยนคือน้ำเปลี่ยนนิสัย สุราเมรัยนี่เอง (โรคมะเร็งตับอันดับหนึ่งแน่นอน ตามด้วยโรคทับซ้อนเป็นกระบุงโกย โดยเกี่ยวรัดเอาอุปัทวเหตุพ่วงมา)
ถ้าจะถามกันตามตรง ทำไมพิษสงของสุรา บุหรี่มีมหากาฬแล้วคนยังดักดานดูด-ดื่มลืมตัวไม่กลัวมหันตโทษบ้าง...ตอบอย่างกำปั้นทุบกำแพง มาจากแรงจูงใจใฝ่กระทำ หรือพูดแบบคำชาวบ้าน คือกมลสันดานนั่นแล
ร่างกายซึ่งลึกซึ้งแต่ไม่ลึกลับพอสำหรับดวงจิต (ความคิด, มโนสำนึก, ความรู้สึกนึกนำ ฯลฯ) ช่างลึกล้ำเกินบรรยาย ทั้งๆ ที่มองง่ายมิมีจุดลำบาก ทว่ากลับยากเย็นแสนเข็ญเหลือคณา ใครที่นั่งวิปัสสนากรรมฐานจะรู้ว่าการควบคุมจิต การปราบฤทธิ์พยศผยอง (ณ สภาวะของปุถุชน) ยากลึกล้นเพียงไร แถมต้องธำรงวิสัยเช่นนั้น (ป้องกันการเตลิดกระเจิดกระเจิง ยากกว่าห้ามเพลิงไว้ไม่ให้มีควันหลายเท่า)
เคยเฝ้าวิเคราะห์ (เจาะมิตื้นมิลึก) ศึกษาจิตช่วงชีวิตถือว่าเดินมาใกล้โค้งสุดท้าย คลับคล้ายว่าจิตจ้องจดมากำหนดทำเสียร่ำไป หากเปิดช่องไว้นิดเดียว มันจะเกี่ยวกระชากลากถู (ถูลู่ถูกัง) โดยพลังธรรมดา แต่ว่าชวนฉงนสนเท่ห์ ทั้งลังเล ทั้งลุกลนปะปนอุตลุด) นี่คือมนุษย์สามัญ ที่มีอันตรายรอบด้านรอบวิญญาณตนตัว อันพันพัวกับกิเลสได้ง่ายดายที่สุด ทางพระพุทธศาสนากล่าวถึงจิตและอำนาจว่า "ธรรมชาติใดกระทำความเป็นอยู่ของสัตว์ทั้งหลายให้วิจิต ธรรมชาตินั้นชื่อว่าจิต" และ
อำนาจของจิตที่กระทำความเป็นอยู่ของสัตว์ทั้งหลายให้วิจิตร มีอยู่ 6 ประการคือ วิจิตรด้วยตนเอง, วิจิตรโดยการกระทำ, วิจิตรในการสะสมกิเลส, วิจิตรในการรักษาวิบากที่กรรมและกิเลสได้สะสมไว้, วิจิตรในการสะสมสันดานของจิตเอง และวิจิตรด้วยอารมณ์ต่างๆ ทางอายตนะทั้ง 6 ซึ่งผ่านทางทวารตลอดเวลาที่ตื่น (อายตนะมีทั้งภายในและภายนอก)
สรุปว่า สิ่งทั้งปวงในโลกมีความวิจิตรพิสดารด้วยอำนาจจิตคือจิตทำตัวเอง จิตให้วิจิตร ในขณะเดียวกัน ก็ทำสิ่งทั้งหลายให้วิจิตรด้วย...สัตว์ทั้งหลายวิจิตรก็เพราะกำเนิดวิจิตร กำเนิดวิจิตรก็เพราะการกระทำหรือกรรมอันเป็นกุศลและอกุศลวิจิตร การกระทำวิจิตรก็เพราะตัณหา (ความอยาก ความยินดีพอใจวิจิตร) ตัณหาวิจิตรก็เพราะสัญญา (ความจำได้หมายรู้วิจิตร) สัญญาวิจิตรก็เพราะจิตที่สะสมสันดานตัวเองให้วิจิตร คือทำสัตว์ทั้งหลายให้วิจิตร (เก็บย่อจากข้อความของพล.ร.อ.อภัย สีตกะลิน)
อ่านแล้วจิตวิญญาณช่างชวนปวดเศียรเวียนเกล้า ราวๆ เดินรอบวงกลมที่หาปมจบไม่เจอ...หากเราไม่ละเมอเพ้อพกตามจิตปริวิตก รู้จักกำจัดอุปสรรค และเพิ่มเสริมความเข้มแข็งให้จิตแกร่งขึ้นเพื่อยืนหยัดพัฒนาการด้านจิตในการใฝ่กระทำ และสำแดงออกมา...สรุปปิดท้ายว่า จิตที่เคลื่อนไหวใฝ่ดีเป็นจิตอันมีวิจิตรแท้ แต่จิตที่เคลื่อนไหวใฝ่เลวทราม หาความวิจิตรอันใดไม่พบ นอกจากหลบมุมซุ่มซ่อนสัญจรร่อนเร่ ดังสัมภเวสีซึ่งไม่มีหลักแหล่ง พร้อมสำแดงพิษร้ายแห่งการกระทำอยู่ร่ำไป เช่น จิตไร้อำนาจขาดการควบคุมสำหรับมุ่งสู่ภูมิอันสูงส่ง
การดำรงชีวิตด้วยจิตใฝ่ดีใฝ่สูงมุ่งพ้นจากตนตัวมิต้องพันพัวกิเลสตัณหานับว่ายากยิ่ง ทว่าคนใฝ่ดีจริงแล้วเป็นเรื่องง่าย
เว้นแต่จิตไม่ได้ใฝ่ดีเท่านั้นเอง! | | |
|
