นักศึกษา คปก. วิจัยพบการติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับยิ่งมากครั้ง ยิ่งเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งท่อน้ำดี สถิติระบุคนไทยในแถบภาคอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีมากที่สุดในโลก จากการกินปลาร้า โดยตั้งข้อสังเกตชาวญี่ปุ่นกินปลาดิบแต่กลับไม่พบพยาธิดังกล่าว

น.ส.เรณู ทานันท์ นักศึกษาโครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษก (คปก.) ศึกษาถึงสาเหตุของการเป็นโรคมะเร็งท่อน้ำดี โดยมี รศ.ดร.พวงรัตน์ ยงวณิชย์ เป็นที่ปรึกษา หลังจากพบว่าประเทศไทยเป็นประเทศที่มีสถิติผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีสูงที่สุดในโลก โดยพบในภาคตะวันออกเฉียง เหนือ ซึ่งสาเหตุสำคัญในการก่อมะเร็ง คือ การติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับ จึงได้ศึกษาถึงสาเหตุของมะเร็งพบว่าเกิดจากการติดเชื้อแบบซ้ำซ้อน

จากการศึกษาในสัตว์ทดลองพบว่าการติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับเพียงครั้งเดียวนั้น มีระดับการกลายพันธุ์ของดีเอ็นเอ น้อยกว่าการติดเชื้อแบบซ้ำซ้อนมาก เนื่อง จากจะเกิดภาวะอักเสบในท่อน้ำดีแบบเรื้อรังและกระตุ้น ให้มีการสร้างอนุมูลอิสระเพิ่มขึ้นทุกครั้งที่มีการติดเชื้อซ้ำ โดยอนุมูลอิสระที่เกิดขึ้นเป็นจำนวนมากนี้มีความว่องไว ในการทำลายสารชีวโมเลกุลต่างๆให้ด้อยประสิทธิภาพลง ทั้งนี้ สารกลายพันธุ์ของดีเอ็นเอทำให้เกิดสารชนิดหนึ่ง เรียกว่า 8-oxodG ซึ่งหากพบสารชนิดนี้มากในกระแสเลือดหรือปัสสาวะ จะมีความเสี่ยงของโรคมะเร็งท่อน้ำดีสูง แต่ก็ยังอยู่ในขั้นตอนของการพัฒนาเทคนิคการตรวจ เนื่องจากจะต้องอาศัยเครื่องมือวิเคราะห์ที่สลับซับซ้อน เมื่อตรวจพิสูจน์ได้จึงจะมาสรุปว่า 8-oxodG เป็นสารมะเร็งในท่อน้ำดีจริง

ด้าน น.ส.นงค์ลักษณ์ เหลาพรม นักศึกษา คปก.ที่ศึกษาเกี่ยวกับสายพันธุ์พยาธิใบไม้ในตับ พบว่าสามารถจำแนกพยาธิจากลักษณะภายนอกได้ 6 สายพันธุ์ ตามลุ่มน้ำ ได้แก่ ลุ่มน้ำชี จังหวัด ขอนแก่น มหาสารคาม กาฬสินธุ์ ลุ่มน้ำมูล จังหวัดบุรีรัมย์ ลุ่มน้ำสงคราม จังหวัดสกลนคร และนครพนม ลุ่มน้ำวัง จังหวัดลำปาง และลุ่มน้ำงึม สปป.ลาว โดยต้นเหตุของความแตกต่างของพยาธิ เกิดจากหลายปัจจัย เช่น ชนิดของหอยและปลาที่เป็นพาหะของพยาธิ ส่วนการติดต่อถึงคนนั้นเกิดจากอุปนิสัยและความถี่ในการบริโภคปลาดิบ ซึ่งเป็นที่น่าสังเกตว่า เหตุใดที่ประเทศญี่ปุ่นจึงไม่มีข้อมูลสถิติการติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับ อาจเนื่องมาจากพาหะที่นำเชื้อพยาธิ เช่น หอย ไม่ได้อยู่ในญี่ปุ่น แต่อาหารประเภทปลาดิบ เช่น ปลาร้า เป็นอาหารที่คนไทยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือนิยมรับประทานมาก

ทั้งนี้ ร้อยละ 10 ของผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับ ซึ่งติดเชื้อมานาน 20-30 ปี ประมาณ 9 ล้านคน จนพัฒนามาเป็นมะเร็งท่อน้ำดี ในขณะที่ผู้ติดเชื้อส่วนใหญ่จะเป็นโรคระบบท่อน้ำดีอักเสบ และอาจหายจากโรคได้หากได้รับยากำจัดพยาธิ.