อธิบายผังโครงสร้าง
๑) แสดงผังโครงสร้างกลอนสักวา ความยาว ๑ บท
๒) สักวา ๑ บท มี ๔คำกลอน หรือ ๘ วรรค
๓) สักวา ๑ วรรค นิยมเขียน ๗-๑๐ คำ
๔) เส้นโยงภายในวรรค เรียกว่าสัมผัสใน
ส่วนเส้นโยงคำท้ายวรรค เรียกว่า
สัมผัสนอก
๕) กลอนสักวาต้องขึ้นต้นด้วยคำว่า "สักวา"
และจบด้วยคำว่า "เอย" เสมอ
๖) ลักษณะบังคับอื่น ๆ เช่น
เรื่องเสียงท้ายวรรคการชิงสัมผัส
สัมผัสซ้ำ สัมผัสเลือน และสัมผัส
ทีฆะรัสสะ นั้น คงใช้หลักเกณฑ์
เดียวกันกับ กลอนแปด
๗) กลอนสักวา และกลอนแปด
บรรทัดสุดท้ายของบท นอกจากสัมผัสคำที่ ๓
แล้วอาจเลิ่อนไปสัมผัสตรงคำที่ ๕ ก็ได้ (คล้าย
กลอนบทละคร) โปรดดูตัวอย่างที่ ๒
คำที่เน้นสีน้ำเงืน
|
บทกลอนสักวาตัวอย่างเพื่อเป็นแนวทางในการแต่ง
สำนวนที่ ๑ สักวาหวานอื่นมีหมื่นแสน
ไม่เหมือนแม้นพจมาลย์ที่หวานหอม
กลิ่นประเทียบเปรียบดวงพวงพยอม
อาจจะน้อมจิตโน้มด้วยโลมลม
แม้ล้อหลามหยามหยาบมิอาจปลื้ม
ดังดูดดื่มบรเพ็ดต้องเข็ดขม
ผู้ดีไพร่ไม่ประกอบชอบอารมณ์
ใครฟังลมเมินหน้าระอาเอย
(ของเก่า)
สำนวนที่ ๒ สักวาไหว้ครูที่อยู่ใกล้
ผมขอไหว้คุณสมโรจน์โปรดอย่าว่า
ไหว้คุณครูประนอมพร้อมวิชา
ทั้งคุณครูวาสนาเก่งวรรณคดี
ครูสถิตย์ครูประยูรเกื้อกูลวิทย์
ครูมนตรีผู้ประสิทธิ์ทางดีดสี
ตัวผมเองก็เป็นครูอยู่หลายปี
ไหว้ตัวเองหนึ่งทีครานี้เอย
(ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช)
สำนวนที่ ๓
สักวาลากันวันนี้แล้ว
จิตใจแป้วหวิวไหวให้วาบหวาม
พบเพื่อพรากจากกมลจากคนงาม
ขอฝากความคิดถึงสุดซึ้งทรวง
ฝากไมตรีจากใจไว้พินิจ
ฝากดวงจิตภักดีที่ห่วงหวง
ฝากทุกสิ่งทุกอย่างและทั้งปวง
ฝากทั้งดวงใจไว้ได้ไหมเอย
(วิธันว์ ศรีเมือง)
|
