ใครที่มีอาชีพทำงานฝีมือผลิตสินค้าประเภทงานประดิษฐ์ ย่อมรู้ซึ้งถึงบรรยากาศการแข่งขันในตลาดกลุ่มนี้ได้ดีว่ามีการแข่งขันกันสูง ยิ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคู่แข่งในตลาดมาก ยิ่งทำให้เจ้าของงานฝีมือจำเป็นต้องหาเอกลักษณ์ให้กับสินค้าของตนมากที่สุด และงาน “โคมไฟไม้ไผ่” ที่ใช้ “เทคนิคการเขียนลายด้วยความร้อน” ของ “นิคม อรุณรัตน์” รายนี้ ก็เป็นตัวอย่างหนึ่ง.....

นิคมบอกว่า เริ่มลงมือผลิตงานด้วยเทคนิคนี้มาตั้งแต่ปี 2546 โดยได้แนวความคิดจากการที่เห็นลวดลายเหมือนถูกไฟเผาบนขลุ่ยไม้และด้ามไม้กวาด เมื่อสนใจก็จึงทำการสอบถามจากผู้รู้ ก็ได้รับคำตอบว่าเป็นกรรมวิธีโบราณดั้งเดิม โดยใช้ลวดเส้นใหญ่มาเผาไฟให้เกิดความร้อนแล้วนำไปทาบหรือวาดลงบนผิวไม้ ก็จะเกิดลักษณะแบบนี้ขึ้น แต่เมื่อนำมาทดลองทำกลับพบว่าการควบคุมความร้อนไม่สามารถควบคุมให้สม่ำเสมอได้ตลอด อีกทั้งลวดลายที่ขึ้นก็เป็นแบบหยาบ ๆ จึงมองหาอุปกรณ์อื่นเพื่อทดแทน

จนค้นพบว่าปากกาหัวแร้งที่ช่างซ่อมไฟฟ้าใช้ นำมาทดแทนอุปกรณ์แบบดั้งเดิมนี้ได้

“ปัญหาของการใช้ลวดคือ ความร้อนไม่สม่ำเสมอ เวลาเขียนจะทำให้ลวดลายไม่เรียบ เป็นรอยคลื่น ก็เลยคิดว่าปากกาหัวแร้งน่าจะใช้แทนได้ ก็เลยลองทำดู ซึ่งก็ได้ผลดี เพราะทำให้ทำงานง่ายขึ้น และให้ความร้อนคงที่สม่ำเสมอกว่า” เจ้าของเทคนิคนี้เล่า

ส่วนเหตุผลที่เลือกใช้วิธีนี้ในการสร้างงานนั้น เขาบอกว่า เพราะตลาดสินค้าประเภท “โคมไฟ” มีผู้ผลิตอยู่หลายเจ้า ดังนั้น คนที่อยู่ในตลาดสินค้าประเภทนี้ต้องพยายามมองหาวิธีเพิ่มมูลค่าและสร้างเอกลักษณ์ให้ลูกค้าจดจำงานได้ ก็เลยคิดว่างานเทคนิคนี้ยังไม่ค่อยมีใครทำในตลาด ก็เลยใช้ “เทคนิคการเขียนภาพด้วยความร้อน” บนวัสดุ “ไม้ไผ่” เป็นเอกลักษณ์ในการผลิตงาน  ของกลุ่ม

“ส่งสินค้าเข้าคัดสรรในโอทอปปี 2546 ก็ได้มา 3 ดาว พอส่งปี 2547 ก็ได้มา 5 ดาว ก็เลยคิดว่าเทคนิคนี้น่าจะเป็นเหมือนลายเซ็นสำหรับสินค้าที่ออกจากกลุ่มของเราได้แล้ว”

กลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่ มีหลายระดับ เพราะสินค้ามีหลากหลาย คือมีทั้งสำหรับลูกค้ากลุ่มตลาดบน ลูกค้าวัยรุ่น และลูกค้าในต่างประเทศ แต่ถ้าจะกล่าวถึงรวม ๆ ก็ยังเป็นสินค้าในตลาดของตกแต่งบ้านเป็นหลัก โดยราคาสินค้านั้นเริ่มตั้งแต่ต่ำสุดที่ 180 บาท ไปจนถึงสูงสุดชิ้นละ 1,500 บาท

ทุนเบื้องต้นสำหรับคนที่สนใจงานนี้ น่าจะใช้งบประมาณไม่ต่ำกว่า 5,000 บาท เป็นค่าอุปกรณ์คือ สว่านสำหรับเจาะไม้, เลื่อยฉลุไฟฟ้า, เลื่อยมือ, เครื่องขัดผิวไม้ และปากกาหัวแร้ง สำหรับวาดลวดลาย

ส่วนทุนวัตถุดิบนั้นอยู่ที่ราว ๆ 60% จากราคาสินค้าที่ขาย และขึ้นกับขนาด แบบ และความยากง่ายของชิ้นงาน วัตถุดิบที่ใช้ในการทำโคมไฟไม้ไผ่แบบนิคมนั้นมี อาทิ ไม้ไผ่ขนาดต่าง ๆ, ชุดไฟ สำหรับประกอบสำเร็จรูป และชุดตกแต่ง อาทิ เชือกปอ ไม้ไผ่สาน หรืออื่น ๆ ตามแบบและไอเดีย

ขั้นตอนการทำ เริ่มจากนำไม้ไผ่ที่ใช้มาอบให้แห้งด้วยเตาอบ เนื่องจากหากไม้ไผ่ไม่แห้ง เปียกชื้น จะทำให้ขณะที่เขียนลายด้วยความร้อนจะเกิดเป็นลอนคลื่น ผิวไม่เรียบ และลวดลายไม่ต่อกัน จากนั้นนำไม้ไผ่ที่อบเสร็จมาปัดทำความสะอาดและขัดผิวให้เรียบร้อย

ต่อมาเป็นการเขียนลายด้วยความร้อน นำภาพหรือลวดลายที่ต้องการมาลอกลายลงบนไม้ไผ่ อาจใช้การลอกลายด้วยกระดาษก๊อบปี้ก่อนก็ได้ในกรณีที่ยังไม่ชำนาญ จากนั้นนำปากกาหัวแร้งมาวาดตามลวดลายที่ลอกไว้ เหมือนกับการใช้ดินสอระบายสี โดยที่ “เคล็ดลับคือหากถนัดในการเขียนหนังสือด้านใดก็ให้วาดไปตามความถนัด อย่าฝืนเพราะจะทำให้ลวดลายไม่ต่อเนื่อง” เมื่อวาดลวดลายเสร็จให้นำทินเนอร์มาเช็ดให้ขึ้นเงา หรือทาสีตามที่ได้ออกแบบไว้ แล้วนำชุดไฟหรืออุปกรณ์ตกแต่งมาประกอบ เป็นอันเสร็จขั้นตอนการทำ

“เคล็ดลับที่ทำให้ลวดลายต่อเนื่องกัน สม่ำเสมอ คือไม้ต้องแห้ง หัวแร้งต้องให้ความร้อนสม่ำเสมอ โดยหมั่นทำความสะอาดปากกาหัวแร้งที่ใช้วาดอยู่เสมอ เพราะหากมีเศษขี้เถ้าหรือเศษไม้ที่ไหม้ติดอยู่จะทำให้ความร้อนที่ออกมาจากปลายปากกาไม่คงที่สม่ำเสมอ” นิคมเผย

ใครสนใจงาน “โคมไฟไม้ไผ่เขียนลายด้วยความร้อน” ของ นิคม อรุณรัตน์ ก็ติดต่อได้ที่ กลุ่มอาชีพหัตถกรรมบ้านโพธิ์ 27/1 หมู่ 4 ต.คลองความ อ.สามโคก จ.ปทุมธานี โทร. 0-1279-1541 หรือชมตัวอย่างผลงานได้ในเว็บไซต์ www.sme2you.com/bambooart

นี่ก็เป็นอีก “ช่องทางทำกิน” ที่เกิดจากการต่อยอด !!.