วชิราวุธวิทยาลัยเป็นเหมือนเมืองเล็กๆ มีเนื้อที่เกือบ 100 ไร่่ ตั้งอยู่ในบริเวณที่เงียบสงบ มีต้นไม้ใหญ่มาก ภายในโรงเรียนมีการกำหนดภูมิสถาปัตย์เป็นอย่างดี มีสระน้ำใหญ่ และมีเกาะลอย สระน้ำขุดเป็นรูปแผนที่ประเทศไทย ในโรงเรียนมีนกหลายชนิดที่หายากก็คือ นกแก้วซึ่งอยู่กันเป็นฝูง ตอนเย็นจะบินว่อนร้องเจี๊ยวจ๊าว ต้นไม้ใหญ่ๆ มีต้นก้ามปู นอกจากนั้นก็มีต้นมะฮอกกานีเรียงรายตามถนน
       
       ใครๆ ที่เข้ามาในโรงเรียน จะต้องประทับใจกับหอประชุมไม้สัก สร้างแบบไทยประยุกต์กับสถาปัตยกรรมยุโรป คือ ทรงสูง อาคารเรียน และหอนาฬิกาที่เจ้าคุณพ่อคุณอานันท์ ปันยารชุน คือ พระยาปรีชานุสาสน์ ผู้บังคับการโรงเรียนสมัย พ.ศ. 2469-2474 เป็นผู้สร้างไว้ หอนาฬิกานี้มีนาฬิกาเก่าซึ่งทายาทของท่านเจ้าคุณคอยดูแลบูรณะซ่อมแซมตลอดมา
       
       ผมกับผู้กำกับคณะ และครูครึ่งหนึ่งพำนักอยู่ในโรงเรียน ชีวิตที่นี่จึงเป็นการอยู่ร่วมกันโดยมีการแบ่งปัน ใครมีอาหาร ขนม ผลไม้อร่อยๆ ก็ส่งกันไปให้ชิมกัน
       
       เด็กๆ ที่นี่พอเข้าโรงเรียนมาสัก 3-4 ปี ก็จะติดเพื่อนติดสถานที่ ตั้งแต่สมัยผมแล้วที่เวลากลับบ้าน เราก็จะไม่กลับ ค้างกันที่โรงเรียน แม้จะจบออกไปแล้วก็ยังต้องกลับมาโรงเรียนทุกเย็น เป็นอย่างนี้ 2-3 ปี จึงหายไป แต่ก็จะหวนกลับมาเป็นระยะๆ มาเดินเล่นบ้าง มาดูรักบี้บ้าง
       
       โรงเรียนมีค่าใช้จ่ายในการบูรณะอาคารเก่า พร้อมๆ ไปกับค่าใช้จ่ายในการพัฒนา แต่เวลานี้มีการสร้างอาคารใหม่ครบแล้ว เมื่อผมเข้ามานั้นยังขาดอาคารศิลปะ และอาคารดนตรี ส่วนยิมเนเซียมสำหรับกีฬาในร่ม ก็สร้างมานานและเริ่มทรุดแล้ว
       
       สมัยผมเด็กๆ เราอยู่ภายใต้พลังสองด้านคือ ระเบียบและความกลัวด้านหนึ่ง กับความเป็นอิสระและความสนุกอีกด้านหนึ่ง ท่านผู้บังคับการของเราคือ พระยาภรตราชาเป็นคนดุ และปกครองพวกเราโดยใช้ระเบียบและความกลัวเป็นหลัก
       
       ผมคิดว่า ท่านถูกที่เป็นอย่างนั้น เพราะขึ้นชื่อว่าเด็กแล้ว มีแนวโน้มค่อนไปในทางความเป็นอิสระ และความสนุก ซึ่งบางครั้งก็เป็นอันตราย เช่น การปีนขึ้นไปจับนกพิราบบนหลังคาอาคารเรียน เป็นต้น ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล นี่แหละคือคนซึ่งชอบปีนไปใต้หลังคาตึกแล้วคลานไปเอามือยื่นไปจับนกซึ่งมาเกาะอยู่ตรงช่องลมบนหน้าตึก
       
       ความซุกซนของเด็กนั้น มีมากเกินกว่าจะพรรณนาหลายอย่างเป็นความคิดสร้างสรรค์ เช่น การเอารองเท้ารักบี้ไปผูกติดจู๋ของเพื่อนเวลาหลับ แล้วเอารองเท้าวางไว้บนอก พอเพื่อนตื่นก็หยิบรองเท้าขว้างจากตัว หรือไม่ก็ถอดกระดานปูเตียงออก แล้วเอาผ้าปูที่นอนคลุมไว้สำหรับเพื่อนที่ชอบพุ่งตัวลงนอน เป็นต้น
       
       ตอนเป็นเด็ก เราต้องใช้ห้องน้ำซึ่งอยู่ข้างล่างแยกออกจากอาคารนอน ข้อพิสูจน์ของการเป็นเพื่อนซี้ก็คือ การตื่นเดินลงไปเป็นเพื่อนเวลาเราปวดอึ ผมมีเพื่อนสนิทที่ตื่นมาแล้ว ลงไปยืนหลับรอผม เราคบกันมาตั้งแต่ 5 ขวบจนถึงอายุ 60 แล้ว
       
       การศึกษาที่วชิราวุธวิทยาลัยนั้น เป็นการศึกษาที่มีมากไปกว่าการเรียนทางวิชาการ เพราะนอกจากวิชาการซึ่งเราเรียนกันวันละ 5 ชั่วโมง (ปัจจุบัน 6 คาบๆ ละ 50 นาที) แล้ว เราก็ยังต้องเล่นกีฬา (ทุกคน) เรียนดนตรีหรือไม่ก็ศิลปะ (ทุกคน) ทำงานสมาคม (สมัยนี้เรียกว่า กิจกรรม) ช่วยงานโรงเรียนและงานข้างนอก เวลามีพิธีต่างๆ ยุคก่อนยังมีการเข้าไปเสิร์ฟอาหาร เวลามีงานเลี้ยงใหญ่ๆ ในวังอีกด้วย
       
       การศึกษาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือ การเรียนรู้การอยู่ร่วมกัน ต้องเอาใจเขามาใส่ใจเรา ต้องไม่เห็นแก่ตัว การเล่นกีฬาให้คณะต้องหมั่นฝึกซ้อม และเล่นเป็นทีม นอกจากนั้นโรงเรียนยังสอนให้เด็กๆ รู้จักจัดการงาน การเลี้ยงประจำเทอม จะมีการคิดเมนูอาหารที่นักเรียนทุกคนชอบ มีการคิดการละเล่น การแสดงละครที่เขียนบท กำกับกันเอง จัดเครื่องแต่งตัว หาเครื่องเสียงสร้างฉากจัดเวทีกันเองด้วย
       
       ชีวิตโรงเรียนประจำ จึงทำให้เราไม่มีเวลาว่างเลย ทุกวันเรามีอะไรทำตลอดเวลา เนื่องจากชีวิตเป็นอย่างนี้ เราจึงต้องรู้จักแบ่งเวลา ใครที่เรียนดี เล่นกีฬา เล่นดนตรีเก่งก็จะเป็นผู้ซึ่งสามารถมีสมดุลได้ คนเรียนเก่งแค่ไหน ก็จะต้องเล่นกีฬาอย่างน้อยอย่่างหนึ่ง
       
       ลำพังการเรียนทางวิชาการไม่พอเพียงกับการฝึกนิสัยคน เพราะการเรียนมีการสอน การได้คะแนนสูงๆ เป็นผลจากความพยายามส่วนตัวไม่เกี่ยวข้องกัับคนอื่น แต่การเล่นกีฬา ต้องทำงานร่วมกับคนอีกหลายคน นักเรียนวชิราวุธซึ่งเป็นนักกีฬา จึงมักประสบความสำเร็จเวลาไปทำงาน เพื่อนและลูกน้องจะรัก
       
       นักเรียนวชิราวุธมีความเชื่อมั่นในนักเรียนโรงเรียนเดียวกันมากเป็นพิเศษ จะเห็นได้จากการเลือกวิโรจน์ นวลแข เป็นนายกสมาคมฯ อย่างเป็นเอกฉันท์ ในขณะที่วิโรจน์กำลังโดนมรสุมทางการงาน นักเรียนวชิราวุธก็ร่วมกันแสดงมติยืนอยู่ข้างหลังวิโรจน์อย่างหนาแน่น